Rurki mleczne

Rurki mleczne zawierają mleczny, biały lub niekiedy inaczej zabarwiony wodnisty płyn, odpowiadający sokowi komórkowemu; wypływa on z uszkodzonych rurek i na powietrzu szybko tężeje. Sok mleczny może służyć do: zasklepiania zam jako środek chroniący przed zwierzętami. Natomiast funkcja przewodzenia przez rurki mleczne nie została dotychczas udowodniona. Takie nieczłonkowane rurki mleczne spotyka u wielu Euphorbiaceaen (np. Euphorbia), Moraceae, Apocvnaceae i Asclepiadaceae. W zarodku pochodzą one od komórek merystematycznych, które najczęściej już w młodej siewce wydłużają się rosnąc z całą rośliną mniej więcej równolegle do długiej osi jej organów. Jeżeli zanikają tylko ściany poprzeczne, powstają rurkowate zbiorniki wydzielin, np. członowane (złożone) rurki mleczne. Wyglądają one zupełnie podobnie jak nieczłonowane rurki mleczne i mają podobną zawartość; różnią się jednak od nich tym, że powstają z rzędów komórek przez późniejsze ścian poprzecznych. Stanowią zatem produkty połączenia komórek w przeciwieństwie do nieczłonowanych rurek mlecznych powiązane są w sieć. Spotyka się niekiedy resztki ścian poprzecznych. Członowane rurki mleczne występują tylko u określonych rodzin: u pewnych Euphorbiaceae (np. najważniejsze wśród nich jest drzewo kauczukowe Hevea); Papaceroidea np. u Papaver i u Chelidonium odznaczającego się pomarańczowym sokiem mlecznym, następnie u Campanulaceae, jak również u Cornpositae LiguLifLorae (np. Cichotium, Tarazacum, Lactuca i in.). Ich funkcje odpowiadają czynnościom nieczłonowanych rurek mlecznych. W soku mlecznym nieczłonowanych i członowanych rurek mlecznych występują liczne substancje w postaci rozpuszczonej: cukier, garbniki, glikozydy, niekiedy trujące alkaloidy oraz jabłczan wapnia, nadto u Ficus carica i Carica papaya również popłonizujące enzymy; następnie jako kropelki w emulsji: olejki eteryczne, wosk lub żywice gumowe, tj. mieszaniny gumy i żywicy, wreszcie politerpeny kauczuk i gutaperka; zestalonymi składnikami są: skrobia, często ziarna proteinowe, tu i ówdzie także kryształy białka. Większe przestwory okrągłe lub w postaci kanałów mogą jednak powstawać także lizygenicznie, tj. przez rozpuszczenie całych komórek wydzielniczych. Takie lizygeniczne zbiorniki powstają z grup obfitujacych w wydzielinę komórek, których ściany i protoplasty zostają stopniowo rozpuszczane, Przykładem są między innymi wypełnione olejkami eterycznymi zbiorniki wydzielnicze pomarańcz, cytryn i innych Rutaceae oraz wielu Mytaceae. [przypisy: wyposażenie stajni, fitamina, promazyna ]

Powiązane tematy z artykułem: fitamina promazyna wyposażenie stajni