Zadrażnienie obwodowych narządów zmysłowych

Zadrażnienie obwodowych narządów zmysłowych przenosi się za pośrednictwem dośrodkowych włókien nerwowych do odpowiednich części kory mózgowej i tu dopiero powstaje wrażenie świadome czyli czucie. Dla wywołania zatem pewnego czucia zmysłowego muszą być obwodowe zakończenia nerwowe zmysłów i ośrodki mózgowe nienaruszone a nadto musi istnieć bodziec który by na narządy obwodowe zmysłów zadzialał.
Z pośród bodźców należy odróżnić takie, do których dany narząd zmysłowy jest szczególnie dostosowany. Ten rodzaj bodźców nazywamy podnietami wlaściwymi (stimulus adaeqvał). Mają one tę własność, że działają tylko na narządy obwodowe zmysłów, a nie mają zdolności zadrażnienia dróg nerwowych. Tak n. p. drgania fal eteru; Światło jest tym bodźcem, którego działaniu ulegają pręciki i słupki siatkówki, wywołując wrażenie światła i fale słuchowe powietrza, dźwięki, stanowi{L podnietę dla zakończeń nerwowych Ślimaku, dzięki czemu powstaje wrażenie słuchowe. Nerw zaś wzrokowy nie oddziaływa na bezpośrednio zadrażnienie światłem podobnie jak nerwu słuchowego nie mogą zadrażnić fale głosowe.
Możemy jednak te same wrażenia zmysłowe, które powstają pod wpływem działania podniet właściwych na narządy obwodowe, wywołać także przy pomocy innych bodźców, drażniąc wprost drogi nerwowe w ich przebiegu od obwodu aż do kory mózgowej. Ten rodzaj podniet nazywamy wlaściwemi (stimulus inadgequatus). [więcej w: metamina, , spreżyny talerzowe  ]
Ważnym zjawiskiem w fizjologii zmysłów jest fakt, że w zakresie pewnego zmysłu wywołują tak podniety właściwe, jako też i niewłaściwe te same wrażenia zmysłowe; wrażenie światła otrzymujemy zarówno przez dzialanie drgań fal eteru, jak przez drażnienie mechaniczne lub elektryczne. Z drugiej strony należy zauważyć, że jeden i ten sam bodziec wywołuje w zakresie różnych zmysłów różne wrażeniu. Promienie świetlne, działające na oko dają wrażenie światła, zaś działanie ich na skórę wywołuje uczucie ciepła; stroik zbliżony do ucha wywołuje wrażenie dźwięku, zaś przyłożony do skóry wywołuje uczucie łaskotania, Każdy narząd zmysłowy pośredniczy zatem w pewnych, sobie właściwych czuciach zmysłowych, dających się wywołać którymkolwiek bodźcem, który działa na składniki nerwowe narządów zmysłowych; przy czym jakość bodźca niema żadnego znaczenia. Jest to tzw. prawo energii zmysłów Jana Mii lera. Wrażenia zmysłowe okazują w zakresie pewnego zmysłu rozmaite stopnie nasilenia, szereg różnic i przejść, Tak n. p. mamy w szeregu barw liczne podobieństwa i przejścia mimo, że pojedyncze barwy są zupełnie od siebie różne; od koloru blado różowego do szkarłatnego znajdujemy całą skalę barw, dających się od siebie dokładnie oddzielić.

Powiązane tematy z artykułem: metamina spreżyny talerzowe