Wiązki przewodzące

Dzięki wąskim elementom i brakowi przestworów międzykomórkowych wiązki przewodzące oglądane nawet przy słabym powiększeniu różnią się od pozostałych, mniej zwartych tkanek. Dlatego widoczne są niekiedy nawet gołym okiem jako pasma, np. w liściach i w przezroczystych łodygach Balsaminaceae, a na poprzecznych przekrojach organów łatwo dostrzec ich okrągławe zarysy. Grupy rurek sitowych lub naczyń występujące osobno nazywa się niezupełnymi wiązkami przewodzącymi; szczególnie szeroko rozpowszechnione są we wtórnej tkance stałej, a mianowicie pasma naczyniowe — w drewnie, sitowe — w łyku. Pasma sitowe spotyka się także w rdzeniu wielu łodyg roślin dwuliściennych (Dicotvledones).

Komórki wydzielnicze i tkanka wydzielnicza. Continue reading

Izogamety

Istnieje pogląd, iż podobne do pływek izogamety są homologiczne z zoosporami, a ich gametangia — z zoosporangiami, tj. filogenetycznie powstały z nich w wyniku przekształcenia. Często jednak już u glonów i grzybów, a jako stałe zjawisko u mszaków i paprotników, wykształcają się gamety niejednakowej wielkości (anizogamia). Istnieje wówczas zawsze większa (makro-) gameta — zazwyczaj obficie zaopatrzona w substancje zapasowe, i mniejsza (mikro-) gameta. Jeżeli makrogameta pozostaje nieruchoma, nazywamy ją komórką jajową (oosfera), a mające zdolność ruchu mikrogamety spermatozoidami (plemnikami); komórka odszukuje komórkę i zapładnia ją (oogarnia). Continue reading

Narządy rozmnażania

Narządy rozmnażania, Ięgnie (oogonia), są u pIechowców najczęściej pojedynczymi komórkami; wytwarzają się w nich komórki jajowe pojedynczo lub w większej ilości; natomiast mszaki i paprotniki wykształcają rodnie (archegonia); są to bardzo drobne flaszkowate twory o budowie tkankowej i bardziej złożonej postaci; zawierają one tylko jedną komórkę jajową. Liczne przejścia między izogamią a oogamią u plechowców wskazują wyraźnie, że oogamia filogenetycznie rozwinęła z izogamii. Wobec tego i narządy płciowe oogamicznych plechowców są homologiczne między sobą oraz homologiczne z gametangiami form izogamicznych. W niektórych grupach grzybów zdarza się zresztą także, że akt płciowy polega na kopulacji całych gametangiów (gametangio gamia) albo też zwykłych komórek wegetatywnych (somatogamia). Komórka jajowa, która jest zazwyczaj nieobłoniona, pozostaje w gametangium, w którego ścianie zostaje wykształcony otwór; rzadziej jest ona z niego wyrzucana. Continue reading

Pokolenie mszaków i roślin nasiennych

U mszaków i roślin nasiennych oba pokolenia nie są samodzielnymi osobnikami jak u paprotników, gdyż jedno pokolenie pozostaje stale związane z drugim, podobnie jak pasożyt ze swym żywicielem. W tym przypadku dopiero dokładne badania pozwoliły stwierdzić, że tutaj także zachodzi przemiana pokoleń. Tam, gdzie w państwie roślinnym występuje przemiana pokoleń, jest z nią prawie bez wyjątku związana przemiana faz jądrowych (heterofazowaa przemiana pokoleń). Tak np. ulistniony sporofit paproci jest diploidalny (diplofaza, diplont), prothallium paproci natomiast jest haploidalne (haplofaza, haplont). Continue reading

Miara róznic morfologicznych pomiedzy gatunkami

Miara różnic morfologicznych pomiędzy gatunkami jakiegoś rodzaju, pomiędzy rasami w obrębie gatunku albo pomiędzy gatunkami i rasami jest całkowicie nieokreślona. Istnieje także wiele gatunków nie stanowiących wcale samodzielnych jednostek systematycznych, lecz będących tylko gatunkami zbiorowymi składającymi się z gatunków drobnych (np. w obrębie rodzajów Erophila, Rubus, Rosa, Hierccium, Quercus). Ostre odgraniczenie ich od innych gatunków, tj. od innych takich gatunków zbiorowych, jest często bardzo trudne, a nawet niekiedy prawie niemożliwe. Continue reading

Cykl rozwojowy paproci

Ulistniona paproć wytwarza bezpłciowe spory, jest więc sporofitem. Spory wysypują się i każda z nich kiełkuje, jednak nie rozwija się z niej nowa ulistniona roślina paproci, lecz mały plechowaty twór, przedrośle (prothallium), które rozmnaża się płciowo, a więc jest gametofitem. Dopiero zapłodniona komórka jajowa rozwinie się znowu w ulistnioną roślinę paproci. [Jest to sporofit, mający z reguły diploidalną liczbę chromosomów. W tym pokoleniu proces wytwarzania komórek rozrodczych (spor) jest związany z podziałami mejotycznymi; w ich wyniku liczba chromosomów ulega redukcji do połowy. Continue reading

Rośliny tetraploidalne

Przez zapłodnienie powstają tetraploidalne puszki mchu, z których przez regeneracje mogą powstać rośliny tetraploidalne. Podobnie paproci Osmunda i Wood wardia virginica występują obok siebie sporofity di-, i tetraploidalne. Nie ma więc bezpośredniego związku pomiędzy liczbą chromosomów a wykształcaniem się pokoleń i sposobem rozmnażania, jakkolwiek związek taki z reguły istnieje.

Jednym z najważniejszych teoretycznych zagadnień biologii jest historia powstania na naszej ziemi form organicznych, właściwości ich budowy i ich funkcji. Dawniejsza koncepcja iż poszczególne gatunki zostały stworzone samodzielnie i niezależnie jeden od drugiego (teoria stworzenia, teoria stałości), została stopniowo zupełnie wyparta przez teorię descedencji w następstwie pogłębienia naszej wiedzy biologicznej i pod wpływem Darwina. W myśl teorii descendencji organizmy żyjące obecnie rozwinęły się z innych, prościej zbudowanych i żyjących dawniej organizmów. Continue reading

Grupy systematyczne istot obecnie żyjących

W praktyce możliwe jest połączenie organizmów, w zależności od stopnia ich podobieństwa, w grupy niższych i wyższych rzędów (gatunki, rodzaje, rodziny, rzędy itd.); grupy te są albo równowartościowe (jak np. gatunki jednego rodzaju, rodzaje w jednej rodzinie), albo też jedne z nich są podporządkowane drugim (rodzaje rodzinie, gatunki rodzajowi). Również wymarłe grupy organizmów dają się włączyć w grupy systematyczne istot obecnie żyjących. Na podstawie tych ważnych faktów można wysnuć wniosek, iż gatunki nie zostały stworzone niezależnie jeden od drugiego, lecz obdarzone Są zdolnością zmienności dziedzicznej. Dzięki temu w wyniku zmian dziedzicznych mogły z pewnego gatunku powstać gatunki nowe, przez większe zmiany dziedziczne z gatunków jakiegoś rodzaju — nowe rodzaje, wreszcie z jakiejś rodziny — nowe rodziny. Continue reading

Wspolna cecha wszystkich organizmow

Wspolną też cechą wszystkich organizmów jest to, że są one zbudowane z komórek oraz że życie ich jest związane z protoplazmą. Z teorią stworzenia nie zgadza się nadto występowanie w jakiejś grupie poszczególnych cech, których — zgodnie z jej planem budowy — właściwie nie należałoby wcale oczekiwać (np. występowanie spermatozoidów w łagiewce pyłkowej Cycadinae). Liczne homologie i analogie morfologiczne również są trudne do zrozumienia w świetle teorii Stworzenia. Istnieje wiele organów, które mimo całkowicie róznej budowy i odpowiednio róznych funkcji, wykazują jednak osobliwe homologie, tzn. Continue reading

Dowody przemawiające za teorią descendencji

U rodzaju Scrophularia piąty pręcik istnieje, ale jest zredukowany; u Digitalis brak pręcika zredukowanego; Gratiola ma tylko dwa płodne pręciki, a nadto jeszcze dwa zredukowane; Veronica ma tylko dwa pręciki płodne; u niektórych Calceolaria występują tylko dwa pręciki, które są zredukowane do połowy. Teoria stworzenia nie jest w stanie wyjaśnić zagadki występowania zredukowanych, a więc nieużytecznych „organów”. U niektórych istot żywych obserwuje się sporadyczne pojawianie się pewnej szczególnej cechy, którą można zinterpretować jedynie jako powrót (atawizm) do dawno zanikłych cech, które występowały u przodków. I tak np. w niektórych kwiatach wykształcają się niekiedy pręciki płodne zamiast zredukowanych.Następnym dowodem jest fakt, iż niektóre zarodki są morfologicznie o wiele bardziej zróżnicowane niż wykształcone organizmy (jak u niektórych uwstecznionych istot żywych, np. Continue reading