Wykształcenie długiej osi i zwiększenie względnej powierzchni u plech

Wszystkie plechy, których kształt nie jest kulisty, np. jajowate, cylindryczne, pałeczkowate i nitkowate, mają oś podłużną. U tego rodzaju form stosunek powierzchni — p do objętości — o, tj, względna powierzchnia p/o, jest większy niż u form kulistych o takiej samej objętości. Wolna powierzchnia ciała roślin ma ogromne znaczenie dla pobierania płynnych i gazowych substancji odżywczych z otoczenia, a u roślin zawierających chlorofil oprócz tego dla dostatecznego pochłaniania światła potrzebnego przy asymilacji dwutlenku węgla. Wskutek tego w świecie roślin ogromnie doniosłym procesem w filogenetycznym róż— nicowaniu jest wzrastające powiększanie się względnej powierzchni. Continue reading

Sukulenty

U Berbelis vulgaris Iiście głównego pędu są przekształcone najczęściej w trójdzielne ciernie; boczne krótkopędy, które wyłącznie mają liście asymilacyjne, stoją w kątach tych cierni. U Robinia, Acacia i u niektórych gruboszowatych Euphorbiae rozwijają się krótkotrwałe liście, oba zaś przylistki wykształcają się w ciernie. Nierozgałęzione (albo rozgałęzione np. u Cleditschia triacanthos) ciernie pochodzenia pędowego, które są stojącymi w kątach liści krótkopędami i mają zredukowane liście, występują np. u Crataegusi u Prunus spinosa. Continue reading

Forma kaktusowa

Zielone pędy sukulentów stanowią typowe bulwy pochodzenia pędowego; są one obszernymi zbiornikami wody. „Forma kaktusowa” jest pod każdym względem korzystna dla skrajnych kserofitów. Często występujące zjawisko polegające na tym, że nawet oddalone pod względem systematycznym organizmy wykazują wyraźne podobieństwa w budowie, nazywamy konwerencją. W upodobnionej budowie takich organizmów, które żyją w jednakowym środowisku, można łatwo dopatrzyć się podobnych ekologicznych przystosowań do określonych warunków zewnętrznych. Jeśli pędy sukulentów w krańcowym wykształceniu przybierają postać zbliżoną do kuli (Cactaceae, Euphotbiaceae), mają one stosunkowo najmniejszą powierzchnię i tym samym najmniej transpirują. Continue reading

Asymilacja roślin

W związku ze zmniejszeniem powierzchni liści, a przede wszystkim w związku z ich zanikiem, oprócz transpiracji ulega także ograniczeniu asymilacja. Powstałe w ten sposób straty częściowo wyrównuje występujący w łodygach tych roślin miękisz asymilacyjny; łodygi w tym przypadku są zielone; podobne stosunki obserwujemy u roślin o „rózgowatej” postaci (sklerofitów), np. u Sarothamnus scoparius (Żarnowca), który wszelako rozwija na długich rózgowatych gałązkach małe, zielone, lancetotfrate liście. U takich roślin często w związku z redukcją liści na stępuje spłaszczenie pędów albo nawet wykształcanie upodobnionych do liści zielonych łodyg. Mogą one wtedy znacznie lepiej niż walcowate łodygi przejmować czynności asymilacji, ale naturalnie wówczas także transpiracja ulega wzmożeniu. Continue reading