Rozgałęzienia u roślin

Osie boczne mogą rosnąć bez ograniczenia — są wówczas nazywane „długopędami”. Mogą jednak wykształcać się jako „krótkopędy” — mają wtedy wzrost ograniczony. Wszystkie te rozgałęzienia określamy jako prawdziwe. W przeciwieństwie do nich spotyka się u pewnych niższych form roślinnych rozgałęzienia pozorne : nić ulega rozerwaniu na dwie części, złączone jednak w dalszym ciągu otaczającą je galaretowatą pochwą. Oba powstałe przez rozerwanie końce nici — lub niekiedy tylko jeden z nich — wyrastają następnie z pochwy w nitkowaty rząd komórek. Continue reading

Wykształcenie długiej osi i zwiększenie względnej powierzchni u plech

Wszystkie plechy, których kształt nie jest kulisty, np. jajowate, cylindryczne, pałeczkowate i nitkowate, mają oś podłużną. U tego rodzaju form stosunek powierzchni — p do objętości — o, tj, względna powierzchnia p/o, jest większy niż u form kulistych o takiej samej objętości. Wolna powierzchnia ciała roślin ma ogromne znaczenie dla pobierania płynnych i gazowych substancji odżywczych z otoczenia, a u roślin zawierających chlorofil oprócz tego dla dostatecznego pochłaniania światła potrzebnego przy asymilacji dwutlenku węgla. Wskutek tego w świecie roślin ogromnie doniosłym procesem w filogenetycznym róż— nicowaniu jest wzrastające powiększanie się względnej powierzchni. Continue reading

Sukulenty

U Berbelis vulgaris Iiście głównego pędu są przekształcone najczęściej w trójdzielne ciernie; boczne krótkopędy, które wyłącznie mają liście asymilacyjne, stoją w kątach tych cierni. U Robinia, Acacia i u niektórych gruboszowatych Euphorbiae rozwijają się krótkotrwałe liście, oba zaś przylistki wykształcają się w ciernie. Nierozgałęzione (albo rozgałęzione np. u Cleditschia triacanthos) ciernie pochodzenia pędowego, które są stojącymi w kątach liści krótkopędami i mają zredukowane liście, występują np. u Crataegusi u Prunus spinosa. Continue reading

Forma kaktusowa

Zielone pędy sukulentów stanowią typowe bulwy pochodzenia pędowego; są one obszernymi zbiornikami wody. „Forma kaktusowa” jest pod każdym względem korzystna dla skrajnych kserofitów. Często występujące zjawisko polegające na tym, że nawet oddalone pod względem systematycznym organizmy wykazują wyraźne podobieństwa w budowie, nazywamy konwerencją. W upodobnionej budowie takich organizmów, które żyją w jednakowym środowisku, można łatwo dopatrzyć się podobnych ekologicznych przystosowań do określonych warunków zewnętrznych. Jeśli pędy sukulentów w krańcowym wykształceniu przybierają postać zbliżoną do kuli (Cactaceae, Euphotbiaceae), mają one stosunkowo najmniejszą powierzchnię i tym samym najmniej transpirują. Continue reading