Komórki epidermy

Zewnętrzne ściany epidermy, której komórki często zawierają chloroplasty, są bardzo cienkie i pokryte delikatną kutykulą. Komórki epidermy są wielkie, mogą być wykształcone jako zbiorniki wodne, stanowiące prawdopodobnie ochronę przed nadmierną utratą wody w suchszych godzinach dnia. Szparki nie leżą w zagłębieniach, przeciwnie, są nawet niekiedy mniej lub bardziej wysunięte ponad epidermę; takie ich ułożenie sprzyja transpiracji. Mezofil składa się z nielicznych tylko warstw wielkich cienkościennych komórek; występują w nim bardzo obszerne przestwory międzykomórkowe, tworzące system przewietrzający. Jeśli wykształca się miękisz palisadowy, jest on jednowarstwowy; komórki jego mają przeważnie kształt stożkowaty i są zwrócone podstawą ku światłu. Continue reading

Przystosowania do siedliska fizjologicznie suchego

Im bardziej suche jest powietrze, w którym żyją rośliny, i im bardziej utrudnione jest zaopatrywanie ich w potrzebną ilość wody, tym konieczniejsze są urządzenia, które podczas częstych albo długich okresów suszy zmniejszyłyby intensywność oddawania wody. Samo jednak ograniczenie transpiracji, które w niekorzystnych warunkach również we wszystkich innych strefach klimatycznych zostaje osiągane przez zamykanie szparek, nie jest wystarczające dla roślin krańcowo suchego klimatu i siedliska. Wytrzymałe na wysychanie w takim stopniu jak porosty i mchy są tylko nieliczne Cormophyta; ogromna ich większość ginie najczęściej już po silniejszym zwiędnięciu. Rośliny mogące żyć w bardzo suchych środowiskach, zwłaszcza na suchych glebach, nazywamy kserofitami. Są one kseromorficzne, tzn. Continue reading

Obniżanie transpiracji

Umieszczenie szparek we wgłębieniach albo wykształcenie nad nimi sklepień stwarza osłoniętą przed działaniem wiatru przestrzeń, w której gromadzi się para wodna. Urządzenia takie obniżają transpirację. Liczne kserofity zresztą mają na powierzchni liścia ilość szparek zbliżoną do tej, jaką mają w ogóle liście świetlne; jest więc ona bardzo znaczna. Właściwość ta sprzyja asymilacji wówczas, gdy przy odpowiednim stopniu wilgotności atmosfery szparki są w różnym stopniu rozwarte. Liście kserofitów są najczęściej małe, wiecznie zielone, zgrubiałe, skórzaste i słabo soczyste (ro śl iny o liściach skórzastych, sklerofile, np. Continue reading

Przegrzanie liści

Długie wełniste „włosy” kaktusa Echinocereus De Laeti powstają z martwych cierni pochodzenia liściowego; ciernie te uległy przekształceniu w miękkie twory, podobne do włosków. Podobnie działa pionowe ustawienie blaszek liściowych, np. australijskich Myrtaceae i Acacia; liście pierwszych ustawiają się pionowo przez odpowiednie skręcenie ogonków liściowych, u Acacia zaś przez wytworzenie płaskich, oskrzydlonych ogonków liściowych (liściaki-phyllodia) oraz przez cał- kowitą redukcję blaszek liściowych. Na takie liście promienie świetlne padają mniej lub bardziej ukośnie podczas najwyższego położenia słońca, a więc w czasie najgorętszych godzin. Zapobiega to nadmiernemu przegrzaniu i transpiracji. Continue reading