Stopień poliploidalności jąder

Dla oceny stopnia poliploidalności jąder w tkankach musiały zostać wypracowane specjalne metody; zostało stwierdzone, że komórki pewnych tkanek stałych dają się pobudzić do nowych podziałów mitotycznych przez ranienie; inne tkanki reagują wznowionymi mitozami na działanie roztworów substancji wzrostowych. Metody te dają dobre wyniki zwłaszcza w zastosowaniu do tkanek mniej wyspecjalizowanych, jak np. parenchyma, zawodzą natomiast w takich tkankach, które osiągnęły wyższy stopień zróżnicowania, jak np. tkanki wydzielnicze i gruczołowe. W takich tkankach ocena stopnia poliploidalności musi się na innych kryteriach: na rozmiarach jąder, które w wyniku rytmicznego wzrostu zwiększają swą objętość, oraz na liczbie i wielkości Chromocentrów. Continue reading

Rurki mleczne

Rurki mleczne zawierają mleczny, biały lub niekiedy inaczej zabarwiony wodnisty płyn, odpowiadający sokowi komórkowemu; wypływa on z uszkodzonych rurek i na powietrzu szybko tężeje. Sok mleczny może służyć do: zasklepiania zam jako środek chroniący przed zwierzętami. Natomiast funkcja przewodzenia przez rurki mleczne nie została dotychczas udowodniona. Takie nieczłonkowane rurki mleczne spotyka u wielu Euphorbiaceaen (np. Euphorbia), Moraceae, Apocvnaceae i Asclepiadaceae. Continue reading

Wiązki przewodzące

Dzięki wąskim elementom i brakowi przestworów międzykomórkowych wiązki przewodzące oglądane nawet przy słabym powiększeniu różnią się od pozostałych, mniej zwartych tkanek. Dlatego widoczne są niekiedy nawet gołym okiem jako pasma, np. w liściach i w przezroczystych łodygach Balsaminaceae, a na poprzecznych przekrojach organów łatwo dostrzec ich okrągławe zarysy. Grupy rurek sitowych lub naczyń występujące osobno nazywa się niezupełnymi wiązkami przewodzącymi; szczególnie szeroko rozpowszechnione są we wtórnej tkance stałej, a mianowicie pasma naczyniowe — w drewnie, sitowe — w łyku. Pasma sitowe spotyka się także w rdzeniu wielu łodyg roślin dwuliściennych (Dicotvledones).

Komórki wydzielnicze i tkanka wydzielnicza. Continue reading

Rozgałęzienie groniaste

Przy powstawaniu rozgałęzień wierzchołek osi młodej rośliny może podzielić się na dwie równomiernie rosnące części — może więc rozwidlać się (rozgałęzienie widIaste, czyli dichotoiczne); zachodzi to np. u rozgałęziającej się stale jednej płaszczyźnie i wachlarzowatej plesze brunatnej. Takie rozgałęzienie nazywa się groniastym. W tym typie osią macierzystą nazywa się każde rozgałęzienie, które wytwarza osie boczne (pochodne). Wszystkie osie boczne, które powstają bezpośrednio na pierwszej osi młodej rośliny, noszą na zwę osi bocznych pierwszego rzędu; te, które z nich powstają, są osiami bocznymi drugiego rzędu itd. Continue reading

Formy flory planktonowej

Rośliny niższe o prostej budowie, mogą przymocowywać się do podłoża za pomocą mas galaretowatych lub śluzu albo unosić się w środowisku płynnym, np. w wodzie. Organizmy wolno unoszące się w wodach śródlądowych i w morzach nazywamy planktonem w przeciwieństwie do form przytwierdzonych do dna — bentos u. Liczne formy flory planktonowej obdarzone są możliwościami aktywnego ruchu dzięki często występującym biczykowatym kurczliwym wiciom. Takie organizmy planktonowe wskutek mchów bodźcowych mogą kierować się do miejsc o odpowiednich warunkach pokarmowych, unikając miejsc niekorzystnych. Continue reading

Organy wegetatywne

Najwyższy stopień rozczłonkowania organów wegetatywnych rośliny polega na zróżnicowaniu na łodygę, Iiście i korzenie. Łodyga i liście tworzą razem pęd. Ciało składające się z pędu i korzeni określamy jako kormus (cormus). Dlatego rośliny o takiej budowie, a mianowicie paprotniki (Pteridophvta) i pochodzące od nich rośliny nasienne (Spermatophyta), nazywamy Cormophyta. Cormophyta powstały filogenetycznie z prościej uorganizowanych roślin o jeszcze nie tak daleko posuniętym zróżnicowaniu. Continue reading

Stopień poliploidalności

Zachodzące uwielokrotnienie liczby chromosomów przyczynia się do zwiększenia średnicy członów naczyń w ich pierwszych stadiach rozwojowych; w stadiach późniejszych, jak wiadomo, protoplasty ich ulegają degeneracji. Szczególnie wysoki stopień poliploidalności osiągają niektóre komórki, zwłaszcza we włoskach wydzielniczych i parzących. Komórki takie zawierają często jądra olbrzymiej wielkości w porównaniu Z jądrami komórek merystemów. Takie olbrzymie jądra występują np. we włoskach żywych na płatkach korony Cucurbita pepo oraz we włoskach parzących Urtica dioicc. Continue reading

Komórki epidermy

Zewnętrzne ściany epidermy, której komórki często zawierają chloroplasty, są bardzo cienkie i pokryte delikatną kutykulą. Komórki epidermy są wielkie, mogą być wykształcone jako zbiorniki wodne, stanowiące prawdopodobnie ochronę przed nadmierną utratą wody w suchszych godzinach dnia. Szparki nie leżą w zagłębieniach, przeciwnie, są nawet niekiedy mniej lub bardziej wysunięte ponad epidermę; takie ich ułożenie sprzyja transpiracji. Mezofil składa się z nielicznych tylko warstw wielkich cienkościennych komórek; występują w nim bardzo obszerne przestwory międzykomórkowe, tworzące system przewietrzający. Jeśli wykształca się miękisz palisadowy, jest on jednowarstwowy; komórki jego mają przeważnie kształt stożkowaty i są zwrócone podstawą ku światłu. Continue reading

Rośliny lądowe

Rośliny lądowe pobierają wodę głównie korzeniami i zazwyczaj tylko z podłoża. Nastepnie za pośrednictwem pędów nadziemnych oddają ją przez transpirację do otaczającej atmosfery jako parę wodną. Wyjątek stanowią jedynie niektóre rośliny pobierające potrzebną ilość wody całą swoją powierzchnią. Do takich należą przede wszystkim paprocie z Hurnenophyllaceae, rosnące w lasach tropikalnych na stanowiskach bardzo wilgotnych i zacienionych. Niektóre z nich w ogóle nie wytwarzają korzeni, mają natomiast na liściach lub łodygach, albo na jednych i drugich, rozmaicie wykształcone Włoski absorbujące wodę; włoski te znacznie zwiększają powierzchnię organów. Continue reading