Czucie umiejscowienia

Jeżeli zadrażnimy w którymkolwiek miejscu skórę, to możemy bez posługiwania się wzrokiem podać miejsce, w którym zadziałała podnieta; tę własność nazywamy czuciem umiejscowieni a. Sposób badania tego czucia jest prosty; badanemu osobnikowi zasłania się oczy i poleca, aby z chwilą kiedy uczuje dotknięcie na skórze wskazał miejsce, w którym dotyk odczuwa. Drugi sposób polega na tym, że dotykamy skórę tępymi końcami cyrkla zaopatrzonego w podziałkę, na której można odczytać odległość końców. Badana osoba ma podać, czy uczuła jeden czy dwa dotknięcia. Czucie umiejscowienia jest w różnych miejscach skóry różne, na skórze kończyn jest lepiej rozwinięte, aniżeli na skórze tułowia, na palcach lepiej aniżeli na ramieniu, po stronie grzbietnej kończyn jest słabsze aniżeli po stronie zginaczy. Dzieci mają na ogól zmysł umiejscowienia lepszy aniżeli dorośli, jak to wynika z porównania badań Webera u człowieka dorosłego i u chłopca dwunastoletniego. Wśród pewnych warunków zmienia się czucie umiejscowienia; niedostateczny dowóz krwi obniża zdolność czucia, podobnie działa zbytnie przekrwienie żylne, zimno, długotrwałe drażnienie skóry za pomocą prądu stałego, oraz pewne ciała chemiczne (morfina, alkohol, strychnina itd.).
Badając cyrklem Webera, możemy stwierdzić, że zbliżając oddzielnie końce cyrkla do skóry odczuwamy dwa dotknięcia przy mniejszym odstępie końców od siebie, aniżeli zbliżając je równocześnie do skóry. Podobnie ma się rzecz, jeżeli zaczynamy badanie przy odległości większej i stopniowo odstęp końców zmniejszamy. Również i ciepłota końców cyrkla ma wpływ na czucie umiejscowienia. Jeżeli oba końce mają różną temperaturę, to odczuwamy dwa dotknięcia przy mniejszym odstępie, aniżeli wtedy, kiedy ciepłota ich jest równą. Skóra wilgotna posiada lepsze czucie umiejscowienia aniżeli skóra sucha.
Aby rozpoznać dwa równoczesne dotknięcia, musi między miejscami dotkniętymi pozostać pewna ilość włókien nerwowych niezadrażnionych; tym się tłumaczy fakt, że im dalej oddalone są od siebie końce cyrkla, tym wyraźniej odczuwamy dwa dotknięcia. [hasła pokrewne: choroba raynauda objawy, , kserofity  ]
Bernstein przyjmuje, że zadrażnienie pewnego miejsca skóry oddziałuje na mniejszą lub większą powierzchnię kory mózgowej, tak więc bodziec, doszedłszy do ośrodka w korze mózgowej wywiera pewne działanie także na bezpośrednie sąsiedztwo. Jeżeli zatem zadrażnimy powierzchnię skóry w dwóch obok siebie leżących miejscach, to w korze mózgowej oba bodźce przez promieniowanie zlewają się jedną całość, dzięki czemu powstaje tylko jedno wrażenie. Przy drażnieniu odległych miejsc na skórze, nie schodzi się działanie bodźców na sąsiednie miejsca w ośrodkach mózgowych i stąd odbieramy dwa odrębne wrażenia dotyku.

Powiązane tematy z artykułem: choroba raynauda objawy kserofity